<%
dim cr
set cr=Server.CreateObject("MSWC.ContentRotator")
response.Write(cr.ChooseContent("textads.txt"))
%>
بررسی تبلیغات سیگار در مکزیک با استفا ده از جی آی اِس
نویسندگان
هرناندز آویولا، تیرادو رامیرز، سانتوز لونا، رینالز شیگ ماتسو
ترجمه محمد حسین عابدینی
انتشار از موسسه نشنال دی سالود
تاریخ انتشار: 30 آوریل 2007
کلمات کلیدی:
کنترل تنباکو، نظارت، سیستم داده های جغرافیایی(جی آی اِس)، مکزیک
خلاصه
هدف: اندازه گیری میزان رعایت قوانین و بخشنامه های فعلی حاکم بر تبلیغات تنباکو و سیگار با استفاده از سیستم داده های جغرافیایی(جی آی اِس) در دو شهر مکزیک
ماتریال و متد:
مدرسه ها و بیلبوردهای تبلیغاتی سیگار و تنباکو، کدگذاری جغرافیایی شده و دارای مختصات گشته اند و فاصله آنها تا مدارس اندازه گیری شده است.همچنین، میزان دسترسی و موجود بودن سیگار، توتون و تنباکو برای خرید توسط دانش آموزان مشاهده شده و مورد توجه قرار گرفته است
نتایج: در شهر کیوناواکا، بیل بوردهای تبلیغاتی سیگار یا محصولات تنباکویی در محدوده 250 متری حریم مدارس وجود دارند و دانش آموزان نیز برای خرید سیگار با مشکلی مواجه نبوده اند؛ ولی در کولیاکان، کمتر در معرض تبلیغات این چنینی قرار گرفته اند
پس گفتار :سیستم داده های جغرافیایی(جی آی اِس)،جهت مطالعه و تحقیق بر میزان رعایت قوانین موجود توسط شرکت های تبلیغاتی سیگار و مشتقات آن مفید بوده وهمچنین در راستای نظارت مستمر و پیوسته بر این گونه از تبلیغات برای یافتن ، پیدا کردن و پیشنهاد دادن تغییراتی که منجر به کاهش هدف گیری شدن نوجوانان با تبلیغات سیگار می شود، سودمند و کارآ است
اینکه نوجوانان به این راحتی در معرض تبلیغات سیگار قرار می گیرند و همچنین سهولت و بی دردسر بودن تهیه سیگار توسط آنان، می تواند دلیل خوبی برای شیوع و گستردگی رو به رشد سیگاری شدن دانش آموزان در شهر کیورناواکا باشد؛چرا که قوانین فعلی و حال حاضر مکزیک، هنوز آنقدر قدرتمند نیستند که سبب کاهش در معرض تبلیغات قرار گرفتن نوجونان باشند و بنابراین پیشنهاد می شود که در آنها بازنگری و توجه و تدقیق دوباره صورت بگیرد
متن مقاله
در نمونه گیری ای که از 42024 نوجوان 12 تا 15 ساله دوره دبیرستان ، که از 492 مدرسه در طی سالهای 2003 تا 2005 انجام شده، مشخص گشته که میزان شیوع سیگار در بین آنها،96/19 درصد بوده است.شصت درصد سیگاری ها، برغم سن پایین و کوچک بودنشان به سیگار دسترسی داشته اند و 86 درصد از آنها، در ماههای قبل تر ، تبلیغات سیگار را مشاهده کرده اند؛ بنابراین جای تعجب نیست نوجوانان در مکزیک از سن 11 یا 12 سالگی ، کشیدن سیگار را شروع می کنند و به آن روی می آورند
شاید بتوان گفت که مشخصه اصلی ای که در اپیدمی فراگیرشدن سیگار در مکزیک وجود دارد، همان سن پایین اعتیاد به آن است، در حالی که گستردگی و شیوع سیگار بین بزرگسالان ، اعم از زنان و مردان، در تمام مناطق و نواحی این کشور، تقریبا مشابه و مانند یکدیگر است
سیگار یکی از محصولاتی است که در بسیاری از کشورها و مناطق جهان برای آن تبلیغات سنگین و پرهزینه ای صورت می گیرد و تولیدات توتون و تنباکو و همخانواده های سیگار در مارک ها و برندهای مختلف، در نقاط مختلف دنیا گسترده شده است که در این میان مکزیک هم یک استثنا نیست
شرکت ها و کمپانی های دخانیات ادعا می کنند که تبلیغات آنها فقط بزرگسالان و افراد بالغ را هدف قرار می دهد تا میزان وفاداری به شرکت شان و برندی که صاحب آن هستند در میان مشتریانشان افزایش یابد، در حالی که انتقادات گستردی ای وجود دارد که این فقط یک ادعاست و بیشتر از آن نیست، چرا که نوک پیکان و سوی این تبلیغات به رفتار نوجوانان اشاره گرفته شده و بالا رفتن تعداد سیگاری های فعال در بین این رده سنی نیز این موضوع را اثبات می کند
در یک تحقیق که در مورد رابطه بین سن شروع به سیگار و احتمال ترک آن توسط اِن بریسلاو و اِل پیترسون درسال 1996 صورت گرفته است، مشخص شده که سن وسالی که فرد در آن سیگار کشیدن را آغاز و آن را تجربه می کند، یک فاکتور و پارامتر تعیین کننده برای ترک سیگار می باشد. بر اساس بررسی ها و پژوهش های آنها، شانس ترک سیگار در کسانی که بعد از گذشت 13 سال از عمر و زندگی شان شروع به مصرف مواد دخانی نموده اند، بیشتر ازکسانی است که قبل از 13 سالگی، سیگاری شده اند، بنابراین بسیار حیاتی و مهم است که صنایع دخانیاتی و شرکت های تولید سیگار، توتون وتنباکو، از اینکه بچه ها را در معرض تبلیغات محصولات و ترویج کالاهای خود قرار بدهند، دست بکشند و این فرآیند را متوقف بنمایند
در می 2003، اعضای رسمی سازمان بهداشت جهان، در نشست ویژه کنترل و نظارت بر دخانیات، بر سر یک تفاهم نامه سلامت عمومی برای کنترل چگونگی تولید و مصرف دخانیات به توافق رسیدند که این تفاهم نامه، موضوعاتی مانند مالیات بر محصولات مشتق از توتون وتنباکو، پیشگیری و درمان عوارض سیگار، تجارت قاچاق و غیرقانونی،تبلیغات، اسپانسرها و ترویج محصولات و قانونی سازی تولیدات دخانی راشامل می شود و پوشش می دهد
این تفاهم نامه که از سوی مکزیک نیز در آوریل 2004 به امضا رسید و در 28 می همان سال رسما تصویب شد ، سرمشق ها و راهکارهایی برای گسترش و توسعه قوانینی که سرعت اپیدمی سیگار را کاهش بدهد ، ارائه می نماید؛ البته مکزیک به عنوان کشوری که پای این معاهده را امضا نمود و بر تصویب آن صحه گذاشت، تا بحال فعالیت های بازدارنده ای را برای کنترل ونظارت بر تبلیغات سیگار انجام داده است که از نمونه آنها می توان به قانونی که توسط کنگره این کشور در اکتبر 2000تصویب شد و در آن تبلیغات دخانیات در تلویزیون و رادیو و همچنین در سایت های اینترنتی ممنوع شد، اشاره کرد
در آن قانون تصریح شد که نصب بیل بوردهای تبلیغاتی سیگار در شعاع 250 متری مدارس، مراکز آموزش عالی، بیمارستان ها، پارک های تفریحی و مراکز ورزشی و خانوادگی ممنوع است و پیگرد قانونی دارد
یک طرح آزمایشی نیز در فاصله نوامبر 2005 تا ژانویه 2006 با نمونه گیری ای که از مدارس در شهرهای کیورناواکا، موریلوس و کولیاکان و سینالوآ گرفته شد، صورت گرفت تا امکان استفاده از سیستم داده های جغرافیایی(جی آی اِس)،برای اندازه گیری میزان حرف شنوی و تبعیت از قوانین تبلیغات سیگار از سوی صایع دخانیاتی مکزیک بررسی شود و همچنین تاثیر آن بر شیوع و رواج سیگار در بین نوجوان های دبیرستان ها و مدارس متوسطه ارزیابی گردد
سیستم داده های جغرافیایی(جی آی اِس)، مجموعه ای از ابزارهای کامپیوتری برای ورود، ویرایش ،نمایش ، مدیریت و تحلیل اطلاعات و منابع فضایی مانند محل قرار گیری مدارس و بیل بوردها و مختصات جغرافیایی آنها می باشد. این سیستم، همچنین ابزارهایی را فراهم می نماید تا بتوان اطلاعات مربوطه مانند شمار دانش آموزان در هر مدرسه ونوع تبلیغات به نمایش در آمده را مدیریت وآنالیز کرد
استفاده از سیستم داده های جغرافیایی (جی آی اِس) و تحلیل هایی که بر پایه آنها در رشته ها و علوم سلامت عمومی صورت می گیرد، روز به روز در حال بیشتر شدن است و به عنوان شیوه ای با اهمیت و نوین برای فهم ودرک اینکه انسان چگونه درتعامل وکنش متقابل با محیط و پیرامون خویش است، می تواند مفید و سودمند باشد و اگر چه بسیاری از کاربردهای آن مربوط به مطالعات محیطی و پدیده های پیرامونی وارزیابی سطوح در معرض قرارگرفتن سوژه های تحقیقات می باشد، در محدوده سیستم های سلامت و میزان دسترسی به خدمان بهداشتی نیز کاربردهایی داشته است
باید اضافه کرد در تحقیقی نزدیک به پروژه کنونی که از سوی اسموندو لوک و بلوم صورت گرفته است، با استفاده از سیستم داده های جغرافیایی(جی آی اِس) ، بررسی شده که کدام یک از بیل بوردهای کمپانی ها و شرکت های دخانیاتی در محدوده پیرامونی و نزدیک به مدارس پایتخت مکزیک قرار گرفته است
ابزارهای جی آی اس، برای نظارت بر تبلیغات توتون وتنباکو در مناطق همجوار با مدارس در راستای پیروی از قانون و احترام گذاشتن به آن از سوی شرکت های تولید کننده سیگار می تواند قابل مصرف باشد و همچنین برای پشتیبانی از تصویب قوانین جدید برای کاهش سطح قرارگرفتن دانش آموزان در معرض تبلیغات سیگار کاربرد داشته باشد
با نگاهی به منافع و مزایایی که جی آی اس می تواند در تحلیل سلامت عمومی داشته باشد، دپارتمان انفورماتیک و جغرافیای پزشکی در انستیتوی ملی سلامت عمومی مکزیک( که آغاز به کار آن در اسپانیا بوده است) یک سیستم داده های جغرافیایی را با داده های بومی وملی به وجود آورده است که حاوی اطلاعات جغرافیایی پراکندگی و انتشار مرگ، بیماری و زیرساخت های بهداشتی جمعیت کشور مکزیک می باشد
در این سیستم داده های جغرافیایی ملی ، اطلاعات نموداری ای از 18 هزار موقعیت شهری ،مدل های ناهمواری ها و ارتفاعات بصورت دیجیتالی ، عکسبرداری هوایی وتصاویر ماهواره ای یافت می شود که به عنوان نقطه آغازینی برگسترش و رشد این پروژه ، ارائه شده است
چنانچه مایل باشید می توانید در سایت زیر بصورت رایگان ، این سیستم داده های جغرافیایی کشور مکزیک را مشاهده نمایید
http://naais.insp.mx
ماتریال و متدها
این پروژه ، یک مورد مطالعاتی پیرامون اندازه گیری امکان و احتمال استفاده از جی آی اِس برای تعیین درجه و مقدار احترام به قانون تبلیغات سیگار است ودر آن تاثیر این تبلیغات بر دانش آموزان دبیرستان هایی در شهرهای کیورناواکا،موریلوس و کولیاکان، سینالوآ بررسی می شود. در این طرح مطالعاتی، بیل بوردها یا تبلیغات سیگار درمحل های فروش زیر ذره بین قرار می گیرد و رابطه آن با نمودار کلی مصرف سیگار موردارزیابی واقع می شود
این پروژه در فاصله نوامبر 2005 تا ژانویه 2006 اجرا گردیده است وشهرهای کیورناواکا و کولیاکان به دلیل کاهش هزینه ها و سهولت بررسی انتخاب شده اند، چرا که یکی از تیم های مطالعاتی ما در این شهر مستقر شده بود و منابع جی آی اِس آن، موجود بود و در شهر دیگر، یعنی کیورناواکا هم انستیتوی ملی سلامت عمومی حاضر و اطلاعات آماری و نموداری آنها قابل استفاده بود
مدارس: یک نمونه گیری اتفاقی از مدارس در شهرهای کیورناواکا و کولیاکان برای شرکت در پروژه انجام شد و بدین منظور، مدارس برگزیده شده بوسیله آدرس هایشان کدگذاری شده و در سیستم اطلاعات جغرافیایی وارد شدند.آدرس های این مدارس، در وب سایت عمومی وزارت آموزش مکزیک موجود است
بیل بوردها: بیل بوردهایی که درنظر گرفته شده اند و برای این تحقیق استفاده شده اند، دارای طراحی و ساختمان ثابت و ایستایی بوده که تبلیغات سیگار و تنباکو را به نمایش می گذاشته اند و نیز شامل نمادها و نشانه های مشخص بوده که یا بر فراز یک مکان بالا برده شده اند و یا آنکه بر یک سوی دیوار ساختمان های موجود ، ترسیم و نصب گشته اند
محل فروش:سوپرمارکت ها، فروشگاههای زنجیره ای، پمپ های گاز، خرده فروش ها،فروشگاههای سیگار، الکل فروشی ها و دستفروش های دوره گرد به عنوان نقطه های فروش مشخص وتعریف شده اند
محدوده مطالعاتی: ناحیه ای به شعاع 500 متر در اطراف مدارس با استفاده از سیستم جی آی اِس برای مطالعه و تحقیق برگزیده و مورد دقت قرار گرفته است
زمینه کاری: یک نقشه چاپی از همه مدارس و محیط اطراف شان برای پرسشگران تهیه شد تا براحتی بتوانند مدارس را پیدا کنند و داده های مورد نیاز را بیابند
همه بیل بوردها و محل های فروشی که در داخل محدوده مطالعاتی مدارس بودند، با استفاده از سیستم جی پی اس، کدگذاری و دارای مختصات جغرافیایی گردیدند. ما همچنین از پرسشگران و پرسنل تحقیقاتی در این پروژه خواستیم تا مکان بیل بوردها و نقطه های فروش را در این نقشه های چاپی ترسیم نمایند تا به عنوان راهی برای ثبت داده ها و مستندسازی آنها مورد استفاده قرار بگیرد و برآورد شود که آیا می توان جی پی اس را در مطالعات بزرگتر برای کاهش هزینه ها حذف نمود وبه جای آن به سادگی از اطلاعتی که در جی آی اِس، دیجیتالی شده و مبنا و پایه آن در نقشه کاغذی بوده است، بهره گرفت یا خیر
یک ابزار برای مشاهده تبلیغات بیرونی سیگار(یا همان بیل بوردها) و خط نگاه آنها از ورودی مدارس تعریف شد. ابزار دیگر نیز برای ثبت اطلاعاتی درباره استراتژی تبلیغات در محل های فروش مشخص گردید. در هر محل فروش، اطلاعات و داده های تشویقی و پیشنهاداتی که برای مصرف سیگار ارائه شده بود، مشاهده و ثبت گردید. بعلاوه از تیم پرسشگر خواسته شد تا قیمت هر بسته و کارتون سیگار را بپرسند و آن را ثبت و مستند نمایند
تیم مطالعاتی ما هنگامی که می خواستند خود را به مسوولین مدارس معرفی نمایند، خود را به عنوان کارمندان انستیتوی ملی سلامت عمومی جا زدند تا بتوانند مجوز عکاسی از مدارس و شعاع اطراف آنها را در زمانی که دانش آموزان از مدرسه خارج می شوند را بگیرند. رفتار دانش آموزان هم به هنگامی که پا را از مدرسه بیرون می گذاشتند و راهی خانه می شدند ، مورد کنکاش قرار گرفت
نتایج
33 مدرسه که 20 تای آنها در کولیاکان و 13 تاشان در کیورناواکا بوده اند، بررسی شدند. 80 درصد آنها از کولیاکان و 69 درصد آنها از کیورناواکا ، در محدوده شهری قرار داشتند. 31 درصد مدارس کیورناواکا خصوصی بودند ، ولی صد درصد مدارس کولیاکان، دولتی بودند
هیچ بیل بوردی که تبلیغات سیگار یا مشتقات آن را داشته باشد،در محدوده مطالعاتی مدارس شهر کولیاکان یافت نشد؛ این در حالی است که بیل بوردهایی با این مضامین ، در کیورناواکا موجود بودند
تعداد محل های فروش سیگار در کیورناواکا در مقایسه با کولیاکان در آخرین برررسی دو برابر بوده است
همچنین هیچگونه تبلیغات تنباکو و نیز هیچ دستفروشی که سیگار بفروشد در خارج از محل های فروش در شهر کولیاکان یافت نشدند، در حالی که در کیورناواکا عکس این مطلب صادق بوده است
رفتار کلی دانش آموزانی که در حال ترک مدرسه بودند، بسته به نوع مدرسه که دولتی باشد یا خصوصی و همچنین با حضور یا عدم حضور مامور پلیس یونیفرم دار متفاوت بود و فرق می کرد
در مدرسه های خصوصی، همه دانش آموزان می بایست با یکی از خویشاوندان خویش که برای برداشتن آنها از مدرسه بدان جا می آمد همراه می شدند و بنابراین هیچیک از آنان در اطراف مدرسه باقی نمی ماندند،ولی در مدارس دولتی ، دانش آموزان در اطراف مدرسه جمع می شدند و در اطراف آنها ، نوجوانان دیگری که البته از مدرسه نبودند، سیگار دود می کردند
حضور مامور پلیس یونیفرم پوش، مقدار زمانی را که دانش آموزان متفرق می شدند وبه خانه هایشان می رفتند را مشخص می کرد و همچنین شکل دهنده هویت رفتاری آنها بود؛ همچنان که بودن و نظارت وی، مشخص کننده جایی بود که دستفروشان در آنجا می ایستادند و سیگار می فروختند و همچنین معلوم بود که دستفروش ها، به دلیل حاضر بودن پلیس، از ورودی مدرسه ها فاصله می گیرند و دورتر می ایستند
در کل، احترام به قوانین تبلیغاتی و رعایت آن در کولیاکان، بیشتر از کیورناواکا بوده و ارزیابی شده است (رجوع شود به جدول 1)
در کیورناواکا، دانش آموزان اغلب هنگام خریدن سیگار، کارت شناسایی شان را نشان نمی دهند که معلوم بشود آیا آنان شرایط و سن و سال قانونی خرید سیگار را دارند یا خیر. آنها راههایی برای خرید سیگار دارند و در معرض تبلیغات سیگار و تنباکو که داخل فروشگاهها تعبیه شده است، قرار می گیرند و بیل بوردهای غیرقانونی که در فاصله 250 متری مدارس قرار دارد را نیز می بینند
در کولیاکان، در مقایسه با کیورناواکا، حجم کمتری از تبلیغات سیگار دیده شده است که احتمال دارد به این دلیل باشد که مدارس کولیاکان ، بیشتر در نواحی غیر تجاری واقع شده اند؛ در نتیجه بر اساس یافته ها، تعداد دانش آموزان مبتلا به سیگار در کولیاکان ، 8/10 درصد و در کیورناواکا، 3/21 درصد بوده است
بحث و گفتگو
سیستم های داده های جغرافیایی، با موفقیت در ارزیابی در معرض قرارگیری آلوده گرهای محیطی و عواملی که منجر به آلودگی در تعاریف و شاخه های مختلف آن در محیط می شود، مورد استفاده قرار گرفته اند و حساب خود را پس داده اند و اکنون نیز در اندازه گیری و تخمین و نقشه برداری از میزان قرارگیری دانش آموزان در معرض تبلیغات سیگار موفق هستند؛همچنین آنها برای ترسیم یک نقشه جغرافیایی از تبلیغات مرتبط با سیگار در محدوده و در جوار مدارس متوسطه کاربرد دارند
هم استفاده از جی پی اس و هم ثبت مستقیم و دیجیتالی نقشه های چاپی برای اهداف این پروژه مفید و رضایت بخش قلمداد می شود؛ همچنانکه در بهینه سازی منابعی که در کارها و پروژه های محیطی ای که در آینده انجام خواهد شد، در مقام ابزاری کنترل کننده و ناظر سودمند خواهند بود
دپارتمان جغرافیای درمان و انفورماتیک در انستیتو ملی سلامت عمومی، کار با جی آی اِس و ابزارهای آنرا به منظور تخمین و سنجش پوشش بیمارستانی وزارت درمان مکزیک تجربه کرده است. اخیرا نیز ما ابزارهای جی آی اِس را در پایگاه داده ای در وب برای کدگذاری و دادن مختصات مقدار مصرف مشترکان آب در آدرس خانه هایشان گسترش و توسعه داده ایم که هم اکنون به وسیله بخش حوادث غیر مترقبه مکزیک به کار گرفته می شود
در آینده نیز می توان با در شهرها و دیگر نقاط از این ابزار در ایجاد کدهایی برای همه فرآورده های مرتبط با سیگار، توتون و تنباکو و مواد دخانی و بیل بوردها و تبلیغ های مرتبط با آن سود جست
یافته ها و دستاوردهای این پروژه نشانگر آن است در شهری که در محدوده مدارس آن، دانش آموزان کمتر در معرض تبلیغات سیگار قرار می گیرند و نیز دسترسی آنها به محصولات دخانی سخت تر است، گستره مصرف سیگار و سیگاری شدن نوجوانان در مدارس متوسطه نیز به همان نسبت کمتر است
اگزچه این پروژه، یک طرح آزمایشی بوده است، ولی بیانگر هدف گیری نوجوانان توسط تبلیغات سیگار است و از ایده هایی که منجر به تغییر سن کم استعمال سیگار در نوجوانان بشود، حمایت می کند
قوانین حال حاضر ، هنوز آنقدر قدرتمند نیستند که در معرض قرارگیری دانش آموزان مدارس متوسطه با تبلیغات دخانیات را کاهش بدهند
مشاهدات این مطالعه نشان می دهد برغم آنکه بیل بوردها و تابلوهای تبلیغاتی در فاصله 250 متری ورودی مدارس قرار می گیرند، ولی به صورت استراتژیک در مسیرهایی قرار گرفته اند که دانش آموزان به خانه می روند. باید اضافه کرد که تبلیغات سیگار در محل هایی که دانش آموزان برای سوار شدن به اتوبوس منتظر می مانند و همچنین در بیرون از محل های فروش یافت شده است
در آخر پیشنهاد می شود تا فعالیت ها و تلاش های بیشتری برای بازنگری در قوانین صورت بگیرد تا دانش آموزان کمتر در معرض خطر قرار گرفتن در برابر تبلیغات سیگار باشند
هرناندز آویولا، تیرادو رامیرز، سانتوز لونا، رینالز شیگ ماتسو
ترجمه محمد حسین عابدینی
انتشار از موسسه نشنال دی سالود
تاریخ انتشار: 30 آوریل 2007
| جدول 1/خلاصه داده ها و نتایج بدست آمده در دو شهر | ||
| مشاهدات | کولیاکان | کیورناواکا |
| تعداد مدارس متوسطه | 20 | 13 |
| شهری | 16 | 9 |
| روستایی | 4 | 4 |
| عمومی | 20 | 9 |
| خصوصی | 0 | 4 |
| محل فروش | 61 | 102 |
| بیل بوردها در محدوده مدارس | خیر | بله |
| تبلیغات خارجی سیگار در محل های فروش | خیر | بله |
| تبلیغات داخلی سیگار در محل های فروش | بله | بله |
| فروش نخ سیگار | خیر | بله |
| دانش آموزانی که در جوار مدرسه ها سیگار می کشند | خیر | بله |
| نوجوانان غیر دانش آموزی که در جوار مدارس سیگار می کشند | خیر | بله |
| دستفروش ها | خیر | بله |
| حضور مامور پلیس به وقت تعطیلی مدارس | خیر | بله |